Loodgieter heeft veel te bieden, dus je moet eens kijken

Als je ooit hebt gewerkt aan een verdeler voor elektra of vloerverwarming, weet je hoe belangrijk het is om selectiviteit goed toe te passenJe wilt voorkomen dat n kleine storing meteen het complete systeem platlegt. Met de *10 tips om selectiviteit correct toe te passen in verdelers* krijg je grip op groepen, zekeringen, aardlekschakelaars en automaten, zodat je het risico op uitval flink verkleint.

In woningen draait het om veiligheid en comfort. Een juiste aanpak voorkomt niet alleen overbelasting, maar zorgt er ook voor dat de installatie slim reageert bij problemen. Zakelijk gezien voorkom je met goede selectiviteit dure stilstand, storingen op hoofdsystemen of kortsluitingen door foute schakeling.

Of je nu met verschillende groepen, hoofdschakelaars of specifieke beveiligingen werkt, deze 10 tips vergroten direct je kennis. Leer hoe je selectieve beveiliging inzet en houdt controle over je installatie, van hoofdverdeler tot eindgroep. Haal het maximale uit je verdeler en combineer techniek met slimme praktijkoplossingen voor elke toepassing in huis of bedrijf.

Definitie en belang van selectiviteit in verdelers

Selectiviteit vormt de essentie van een goed ontworpen verdeelinrichting binnen elektrotechnische installaties. Door selectiviteit correct toe te passen in verdelers, voorkom je ongewenste uitschakeling van meerdere stroomgroepen wanneer zich een storing of kortsluiting voordoet. Je beperkt de hinder tot slechts het noodzakelijke deel van de installatie, wat bedrijfscontinuteit en veiligheid sterk bevordert. Zowel de NEN 1010 normering als de richtlijnen van de Nederlandse Brancheorganisatie voor de Installatiesector (Techniek Nederland) ondersteunen het belang van goede selectiviteit. Selectiviteit komt terug in de samenwerking van installatieautomaten, aardlekschakelaars, hoofdschakelaars en zekeringen binnen verdeelkasten van bijvoorbeeld woningen, utiliteit, industrie, scholen, zorginstellingen en datacenters.

Hoe selectiviteit werkt in elektrische verdelers

Selectiviteit ontstaat door een juiste opbouw en dimensionering van het beveiligingssysteem in verdeelkasten. Hierbij zorg je ervoor dat bij een storing enkel de beveiliging uitschakelt die zich direct vr de fout bevindt, waardoor de rest van de installatie operationeel blijft. Belangrijke processen zijn onder andere de cordinatie van tijdsstroom-karakteristieken van installatieautomaten en de juiste keuze van zekeringen, bijvoorbeeld met behulp van de Siemens of Eaton selectiviteitstabellen. Wetenschappelijke concepten als cascadebeveiliging en het gebruik van stroomonderbrekers met selectieve uitschakelkarakteristiek (zoals type B/C/D automaten) spelen hierin een concrete rol. Raadpleeg altijd producentgegevens (bijvoorbeeld ABB, Hager, Schneider Electric) voor optimale samenstelling.

Stroombegrenzende werking optimaliseren: Gebruik automaten met verschillende uitschakelkarakteristieken voor hogere selectiviteit.
Hoofdverdeler en onderverdelers afstemmen: Combineer beveiligingen van verschillende groottes en types om ongewenste uitschakeling te voorkomen.
Selectiviteitstrappen aanhouden: Plaats beveiligingen met stapsgewijze hogere waarden of vertragingen richting hoofdvoeding.
Gebruik selectieve aardlekschakelaars: Zet type S of superselectieve varianten voorop in de verdeelstructuur.

Types selectiviteit: tijd, stroom en energie

Er zijn drie belangrijke types selectiviteit, elk met specifieke eigenschappen. Tijdselectiviteit berust op de inbouw van beveiligingen met verschillende uitschakelvertragingen. Stroomselectiviteit houdt in dat beveiligingen met toenemende stroomwaarden stroomafwaarts worden geplaatst. Energetische selectiviteit (let ook op I2t-waarde) beschouwt de energie die een beveiliging doorlaat tijdens een fout. Kennis van deze types is noodzakelijk wanneer je selectiviteitstrappen samenstelt in grotere projecten zoals installaties voor de industrie in Rotterdam of datacenters in de Randstad.

Tijdselectiviteit: Kies beveiligingen met verschillende tijdvertragingen, zodat niet alle apparaten direct ingrijpen.
Stroomselectiviteit: Zorg dat beveiliger-op-beveiliger een trapsgewijze hogere instelling heeft staan; bijvoorbeeld 16 A, 25 A, 40 A.
Energie selectiviteit (I2t): Gebruik componenten die genoeg energie kunnen verwerken zonder direct uit te schakelen, ideaal bij hoge piekstromen.

10 praktische tips om selectiviteit in verdelers te verbeteren

Analyseer de installatie met berekeningssoftware: Programmas zoals ABB DOC Win of Hager software berekenen selectiviteit aan de hand van fabrikantsdata en installatieparameters.
Pas selectieve aardlekschakelaars toe: Gebruik bijvoorbeeld type S, zoals voorgeschreven door NEN 1010, om ongewenste cascadering te vermijden.
Maak gebruik van selectiviteitstabellen: Raadpleeg de handleidingen en selectiviteitstabellen van Schneider, Eaton of Siemens voor een optimaal beveiligingsontwerp.
Combineer verschillende automaatkarakteristieken: Gebruik type B, C of D automaten afhankelijk van de aard van de verbruiker (inductief of resistief) voor hogere selectiviteit.
Plaats verbruikers met kwetsbare apparatuur op aparte groepen: Denk aan medische apparatuur, ICT-installaties of industrile productielijnen.
Zoals geadviseerd door Techniek Nederland: Ontwerp met kortsluitvastheid in gedachten: Zorg dat componenten bestand zijn tegen de maximale verwachte kortsluitstromen binnen de installatie.
Controleer periodiek de selectiviteitsopbouw: Inspecteer jaarlijks de bekabeling en beveiligingen, bij grote installaties minstens eens per vijf jaar volgens de NEN 3140-richtlijnen.
Gebruik slimme monitoring via digitale verdeelinrichtingen: Met producten zoals Schneider EcoStruxure of Siemens SENTRON kun je storingen en belasting direct realtime terugzien en het ontwerp waar nodig bijsturen.
Let op verschillende netvormen: Bij een TN-C of TT stelsel verschillen de eisen aan aardlek- en kortsluitbeveiliging sterk, stem je keuze hierop af.
Schakel de hulp in van een erkend installateur: DAMAN installatietechniek is lid van Techniek Nederland en altijd op de hoogte van de nieuwste normen en technieken.

Proces van selectiviteit toepassen in verdeelinstallaties

Het proces start met een nulmeting of analyse van de elektrische installatie. Breng eerst het aantal verdeelkasten, groepen en soorten verbruikers in kaart. Kies per verdeelkast de juiste samenstelling van installatieautomaten, zekeringen en aardlekschakelaars op basis van het stroomverbruik en de eisen volgens NEN 1010 en NEN 3140. Vervolgens ontwerp je de selectiviteitstrap door Laadpaal installeren met een toenemende uitschakelwaarde richting de hoofdschakelaar te plaatsen. Belangrijke technologien zijn slimme verdelers, load balancers en geautomatiseerde energiemanagementsystemen om je installatie actueel te houden. Uiteraard moet je elk ontwerp valideren met een rekenprogramma of een selectiviteitstabel.

Analyseer het elektrische schema van de installatie
Bepaal per voedingslijn de gewenste mate van selectiviteit
Selecteer beveiligingen en automaten met juiste tijd, stroom- en energiewaarden
Monteer beveiligingen in volgorde van gewenste selectiviteit
Test het systeem met proefstromen (indien veilig uitvoerbaar), evalueer en optimaliseer

Rol van moderne technologien in selectiviteit

Digitale monitoring met systemen als ABB Ability, Eaton Power Xpert en Schneider EcoStruxure zorgen voor uitgebreide meet- en regelmogelijkheden. Deze slimme systemen herkennen storingen, monitoren verbruik en helpen je bij het preventief aanpassen van selectiviteit. Internationaal worden deze technologien ondersteund in onder meer Smart Industry programmas en Building Automation oplossingen, waar selectiviteit direct bijdraagt aan energiemanagement en continuteit. Voor installateurs in Nederland zijn regelingen via Techniek Nederland, Kiwa en SCIOS certificering relevant bij keuring en controle van verdeelinstallaties.

Selectiviteit op maat voor iedere locatie en sector

De toepassing van selectiviteit verschilt tussen industrie, utiliteit en woningbouw. In fabrieken rond Eindhoven is vaak meergelaagde kortsluitbeveiliging nodig. In ziekenhuizen te Utrecht is absolute beschikbaarheid van kritische groepen essentieel. Scholen en kantoren vragen om een flexibele, schaalbare verdeelstructuur. Particulieren in Amsterdam kiezen bij voorkeur voor slimme installatieautomaten met remote monitoring via apps. DAMAN installatietechniek adviseert en ontwerpt oplossingen op maat, afgestemd op locatie, gebruikseisen en de nieuwste Europese normen en aanbevelingen van het KEMA Keur en het ISSO kennisinstituut.Met correcte toepassing van selectiviteit verhoog je de veiligheid, voorkom je uitval en zorg je voor een betrouwbare energieverdeling binnen elke verdeelkast. Dat is essentieel voor een toekomstbestendige en foutvrije installatie. DAMAN installatietechniek staat voor je klaar bij ontwerp, advies en uitvoering, zodat je altijd verzekerd bent van een optimaal functionerende verdeler.

FAQ

1. Wat betekent selectiviteit in verdelers en waarom is het belangrijk?

Selectiviteit in verdelers houdt in dat je zorgt dat bij een storing alleen de verantwoordelijke schakelaar uitschakelt. Zo voorkom je dat het hele systeem uitvalt. Dit is cruciaal voor veiligheid, bedrijfszekerheid en een goede werking van je elektrische installatie. DAMAN installatietechniek adviseert hier altijd nadrukkelijk over, zeker bij zakelijke toepassingen.

2. Hoe bepaal je de juiste volgorde en afstemming van automaten binnen een verdeelkast?

Je bepaalt de volgorde door automaten (installatieautomaten en verliesstroomschakelaars) op elkaar af te stemmen. Kijk hierbij goed naar de tijd-karakteristiek en stroomsterkte van elke automaat. Daarmee bereik je een optimale selectiviteit, zodat een probleem in een groep niet direct een hoofdschakelaar uitschakelt. Wij gebruiken hiervoor altijd de juiste rekenmodellen en technische normen.

3. Welke fouten komen het vaakst voor bij het toepassen van selectiviteit?

Veelgemaakte fouten zijn het combineren van automaten met een te kleine onderlinge verschil in uitschakelkarakteristiek, of het negeren van de selectiviteitscurve van fabrikanten. Hierdoor loop je het risico op ongewenste uitval van meerdere groepen. DAMAN installatietechniek voorkomt deze fouten door altijd de technische documentatie te raadplegen.

4. Wanneer moet je selectiviteit extra controleren in bestaande installaties?

Selectiviteit is met name belangrijk bij uitbreidingen, renovaties of het toevoegen van nieuwe groepen. Controleer dan altijd of de bestaande automaten nog goed op elkaar zijn afgestemd. Wij adviseren om na iedere wijziging een selectiviteitstest uit te voeren voor optimale veiligheid en bedrijfsvoering.